GAMP 5 thực hành: 4 bước quyết định thẩm định gì, kiểm soát gì, kèm phân nhóm thiết bị lab USP <1058>
-
Hãng sản xuất: Model: Document: -
Liên hệ
GAMP 5 thực hành: 4 bước quyết định thẩm định gì, kiểm soát gì, kèm phân nhóm thiết bị lab USP <1058>
Thẩm định hệ thống máy tính (CSV) dễ trở thành khối lượng tài liệu khổng lồ nếu áp dụng máy móc. GAMP 5 bản 2 (2022) khuyến khích cách tiếp cận theo rủi ro, tập trung vào chức năng ảnh hưởng chất lượng và dữ liệu.
Tại Hội thảo GMP/EU-GMP 2026, ông David Margetts (Factorytalk, đào tạo viên CSV được ISPE chứng nhận) trình bày cách bắt đầu, các ưu tiên và cách tận dụng phân loại GAMP.

Điểm quan trọng cần hiểu
- Phân loại phần mềm GAMP: 1 (hạ tầng), 3 (không cấu hình), 4 (cấu hình), 5 (tùy biến); nhóm 2 đã bỏ.
- Bảng tính Excel có macro xử lý dữ liệu GxP thường được xem là nhóm 5.
- USP <1058> chia thiết bị phân tích thành nhóm A, B, C theo mức phức tạp.
- Mức kiểm thử tỷ lệ với rủi ro, không phải với số trang tài liệu.
4 bước theo cách tiếp cận được trình bày
| Bước | Câu hỏi | Kết quả |
|---|---|---|
| 1. Phân loại phần mềm | Hệ thống thuộc nhóm GAMP nào? | Ước lượng mức nỗ lực thẩm định |
| 2. Đánh giá tác động GxP | Hệ thống có ảnh hưởng chất lượng sản phẩm, an toàn người bệnh, toàn vẹn dữ liệu? | Quyết định có cần thẩm định |
| 3. Đánh giá rủi ro chức năng | Chức năng nào ảnh hưởng dữ liệu, quyết định GMP? Liên hệ ALCOA+ | Danh sách chức năng trọng yếu |
| 4. Quyết định mức kiểm thử | Kiểm thử gì, sâu đến đâu, dựa vào tài liệu nhà cung cấp được không? | Kế hoạch thẩm định tỷ lệ với rủi ro |
Phân loại phần mềm GAMP 5
| Nhóm | Mô tả | Ví dụ |
|---|---|---|
| 1 | Phần mềm hạ tầng | Hệ điều hành, cơ sở dữ liệu, phần mềm diệt virus |
| 3 | Phần mềm không cấu hình | Phần mềm thiết bị chỉ chỉnh thông số vận hành |
| 4 | Phần mềm cấu hình | Hệ thống giám sát môi trường, LIMS, eQMS được cấu hình |
| 5 | Phần mềm tùy biến | Phần mềm viết riêng, bảng tính có macro xử lý dữ liệu GxP |
Về bảng tính Excel
Bảng tính chỉ dùng như giấy ghi chép có thể được kiểm soát đơn giản hơn; nhưng bảng tính có công thức, macro tính toán kết quả GxP cần được thẩm định như phần mềm tùy biến.

USP <1058>: phân nhóm thiết bị phân tích
| Nhóm | Đặc điểm | Ví dụ |
|---|---|---|
| A | Thiết bị chuẩn, không đo lường phức tạp | Máy khuấy từ, bình hút ẩm |
| B | Thiết bị đo cần hiệu chuẩn, phần mềm đơn giản | Cân, pH kế, máy đo nhiệt độ |
| C | Thiết bị phức tạp có phần mềm, dữ liệu | HPLC, máy đếm tiểu phân có phần mềm, máy phân tích TOC |
Thiết bị nhóm C cần kết hợp thẩm định thiết bị (AIQ) và thẩm định phần mềm. Với máy đếm tiểu phân trong dung dịch hay máy phân tích TOC, cần quan tâm cả hiệu chuẩn và toàn vẹn dữ liệu.
Ưu tiên khi bắt đầu
- Lập danh mục hệ thống máy tính GxP và phân loại.
- Ưu tiên hệ thống tạo dữ liệu xuất xưởng lô và dữ liệu giám sát trọng yếu.
- Tận dụng tài liệu, kiểm thử của nhà cung cấp sau khi đánh giá nhà cung cấp.
- Đảm bảo audit trail, phân quyền, sao lưu trước, sau đó mới đến chức năng phụ.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao nhóm 2 bị bỏ khỏi GAMP 5?
Nhóm 2 (firmware) không còn được dùng vì firmware ngày càng có thể cấu hình; hệ thống được phân loại theo nhóm 3, 4 hoặc 5 tùy mức cấu hình.
GAMP 5 có bắt buộc không?
GAMP 5 là hướng dẫn của ngành, không phải quy định; nhưng được cơ quan quản lý và ngành công nhận rộng rãi như thực hành tốt.
Máy đếm tiểu phân thuộc nhóm USP <1058> nào?
Máy có phần mềm, lưu dữ liệu thường thuộc nhóm C, cần thẩm định thiết bị và phần mềm.
Có thể dùng tài liệu nhà cung cấp cho CSV không?
Có, sau khi đánh giá nhà cung cấp và xác nhận tài liệu phù hợp; nhà máy vẫn chịu trách nhiệm cuối cùng.
CSA của FDA khác GAMP 5 thế nào?
Cả hai đều theo rủi ro; CSA nhấn mạnh kiểm thử không theo kịch bản cho chức năng rủi ro thấp, phạm vi chính thức là phần mềm thiết bị y tế.
Bài viết tóm tắt và diễn giải nội dung trình bày tại Hội thảo GMP/EU-GMP 2026 (ISPE Singapore Affiliate, 5–6/11/2026, TP.HCM), không phải biên bản chính thức. Số liệu và yêu cầu quy định cần được đối chiếu với văn bản gốc trước khi áp dụng. Thiết bị PMS hỗ trợ đo và lấy mẫu; thiết bị không tự cấp chứng nhận cho phòng sạch hay nhà máy.
Cần hỗ trợ tài liệu thẩm định cho phần mềm giám sát PMS?
SAO NAM tư vấn cấu hình, tài liệu hỗ trợ CSV và hiệu chuẩn thiết bị PMS. SAO NAM là Trung tâm Bán hàng và Dịch vụ được Particle Measuring Systems (PMS) ủy quyền tại Việt Nam.
Hotline 0903 938 641Liên hệ tư vấnEmail: info@saonamchem.com · Website: saonamchem.com
Nguồn tham khảo
- Hội thảo GMP/EU-GMP 2026, ISPE Singapore Affiliate, 5–6/11/2026, TP.HCM – bài trình bày “Computer System Validation, Classification & Data Integrity in Practice”, David Margetts (Factorytalk).
- ISPE GAMP 5 Guide: A Risk-Based Approach to Compliant GxP Computerized Systems, Second Edition (2022): ispe.org
- USP <1058> Analytical Instrument Qualification: usp.org
English overview: practical GAMP 5 and USP <1058>
David Margetts (Factorytalk) outlined a practical CSV approach at the GMP/EU-GMP Workshop 2026: categorise software (GAMP categories 1, 3, 4, 5; category 2 removed), assess GxP impact, assess functional risk linked to ALCOA+, and scale testing to risk. Spreadsheets with macros processing GxP data are typically category 5.
USP <1058> classifies analytical instruments into Groups A, B and C; Group C instruments with software, such as particle counters with data systems or TOC analysers, need both instrument qualification and software validation.
SAO NAM is the Authorized Sales and Service Center for Particle Measuring Systems (PMS) in Vietnam. This article is SAO NAM’s interpretation of the workshop session; always refer to the official regulatory texts. Contact: +84 903 938 641, info@saonamchem.com, saonamchem.com.
- Cam kết chất lượng
- Bảo hành chính hãng
- Giao hàng tận nơi
- DỊCH VỤ 24/7
PMS Life Science - Máy đếm tiểu phân & phòng sạch GMP | Sao Nam




.png)
