Hình minh họa: EU GMP Annex 1, CCS, Environmental Monitoring và Sterility Assurance trong nhà máy dược phẩm.

EU GMP Annex 1 là phụ lục của hướng dẫn EU GMP dành cho sản xuất thuốc vô trùng. Tài liệu này đưa ra các nguyên tắc về thiết kế cơ sở, thiết bị, hệ thống, quy trình, nhân sự, giám sát môi trường và kiểm soát nhiễm bẩn nhằm giảm thiểu nguy cơ nhiễm vi sinh, tiểu phân và endotoxin/pyrogen trong sản phẩm cuối cùng.

Annex 1 không chỉ áp dụng cho các nhà máy tại châu Âu. Trên thực tế, nhiều nhà máy dược phẩm, vaccine, sinh phẩm và thiết bị y tế tại Việt Nam cũng tham chiếu Annex 1 khi xây dựng nhà máy GMP, chuẩn bị audit khách hàng quốc tế, nâng cấp phòng sạch hoặc triển khai dây chuyền sản xuất vô trùng.

Trước đây, nhiều nhà máy có xu hướng xem Environmental Monitoring như một hoạt động lấy mẫu định kỳ để phục vụ hồ sơ. Tuy nhiên, Annex 1:2022 thúc đẩy cách tiếp cận rộng hơn: dữ liệu giám sát phải được dùng để hiểu trạng thái kiểm soát, phát hiện xu hướng, đánh giá rủi ro và chứng minh hiệu quả của Contamination Control Strategy.

Điều này khiến vai trò của QA, QC Vi sinh, Validation, Engineering và Production trở nên liên kết chặt chẽ hơn. Một kết quả monitoring không còn là “dữ liệu riêng lẻ”, mà là một phần của hệ thống kiểm soát chất lượng, điều tra sai lệch, CAPA và cải tiến liên tục.

Annex 1 bao phủ nhiều nội dung liên quan đến thiết kế, vận hành và kiểm soát sản xuất vô trùng. Đối với các nhà máy đang xây dựng hoặc nâng cấp hệ thống Life Science, các nhóm yêu cầu dưới đây là những điểm cần đặc biệt chú ý.

CCS là một trong những điểm nổi bật nhất của Annex 1:2022. Đây là chiến lược tổng thể để liên kết tất cả biện pháp kiểm soát nhiễm bẩn trong nhà máy, bao gồm thiết kế cơ sở, phân loại phòng sạch, HVAC, nhân sự, vệ sinh, thẩm định, Environmental Monitoring, Microbial Monitoring và Data Integrity.

Một CCS hiệu quả cần trả lời được các câu hỏi: nguồn rủi ro nằm ở đâu, mức độ ảnh hưởng thế nào, biện pháp kiểm soát hiện tại có đủ không, dữ liệu nào chứng minh hiệu quả kiểm soát và khi nào cần cải tiến.

Environmental Monitoring theo Annex 1 không nên chỉ được xem là lịch lấy mẫu cố định. Chương trình EM cần được thiết kế dựa trên rủi ro, vị trí thao tác, cấp độ sạch, dòng khí, khu vực sản phẩm hở, lịch sử dữ liệu và mục tiêu kiểm soát nhiễm bẩn.

Nhà máy cần phân tích xu hướng dữ liệu, thiết lập alert/action level phù hợp, điều tra khi vượt giới hạn và liên kết kết quả EM với CCS. Dữ liệu EM càng đáng tin cậy thì khả năng chứng minh trạng thái kiểm soát khi audit càng mạnh.

Microbial Monitoring là dữ liệu quan trọng để đánh giá nguy cơ nhiễm vi sinh trong môi trường sản xuất. Đặc biệt tại khu vực Grade A/B, RABS, Isolator hoặc Filling Line, vị trí lấy mẫu và phương pháp lấy mẫu cần được xác định dựa trên rủi ro và khả năng ảnh hưởng đến sản phẩm.

Annex 1 thúc đẩy xu hướng giảm can thiệp thủ công, tăng tính liên tục và cải thiện khả năng quản lý dữ liệu. Điều này đặc biệt quan trọng khi nhà máy cần chứng minh hiệu quả của chương trình giám sát vi sinh trong sản xuất vô trùng.

Khi dữ liệu Environmental Monitoring và Microbial Monitoring ảnh hưởng đến hồ sơ chất lượng, điều tra sai lệch và quyết định QA, việc đảm bảo Data Integrity trở thành yêu cầu không thể xem nhẹ.

Hệ thống giám sát hiện đại cần hỗ trợ phân quyền người dùng, audit trail, cảnh báo, ghi nhận thời gian, electronic records, electronic signature, backup dữ liệu và khả năng truy xuất lịch sử khi audit.

Khi số lượng điểm giám sát tăng lên, việc quản lý dữ liệu thủ công dễ gây sai sót và khó đáp ứng yêu cầu truy xuất. Facility Monitoring System (FMS) giúp nhà máy thu thập, quản lý, cảnh báo và báo cáo dữ liệu môi trường theo thời gian thực.

FMS có thể tích hợp dữ liệu từ thiết bị đếm tiểu phân online, thiết bị lấy mẫu vi sinh, cảm biến chênh áp, nhiệt độ, độ ẩm, tín hiệu cảnh báo và các thiết bị liên quan. Đây là nền tảng quan trọng để hỗ trợ Data Integrity, GMP reporting và CCS.

Đối với nhà máy tại Việt Nam, việc áp dụng Annex 1 nên được xem như một chương trình cải tiến hệ thống chứ không chỉ là cập nhật tài liệu. Tùy vào tình trạng hiện tại, doanh nghiệp có thể bắt đầu từ đánh giá khoảng cách, rà soát CCS, đánh giá chương trình monitoring và nâng cấp hệ thống dữ liệu.

Sao Nam hỗ trợ các nhà máy Life Science tại Việt Nam triển khai giải pháp Particle Measuring Systems (PMS) cho Environmental Monitoring, Microbial Monitoring, Facility Monitoring System, Data Integrity và dịch vụ kỹ thuật theo yêu cầu GMP.