Phân Loại Phòng Sạch – Đánh Giá – Giám Sát Theo EU GMP Phụ Lục 1, bản dự thảo 12

Phân Loại Phòng Sạch – Đánh Giá – Giám Sát Theo EU GMP Phụ Lục 1, bản dự thảo 12

  • Hãng sản xuất: PMS
    Model:
    Document:
    • Yêu cầu báo giá Request a Quotation
  • Liên hệ

Phân Loại Phòng Sạch – Đánh Giá – Giám Sát Theo EU GMP Phụ Lục 1, bản dự thảo 12 Bản dự thảo mới nhất của EU GMP Phụ Lục 1 có một số định nghĩa và hướng dẫn mới liên quan đến Phân Loại, Đánh Giá và Giám Sát Phòng Sạch.

SAO NAM | Authorized Sales and Service Center for PMS
Phân loại phòng sạch theo GMP và ISO 14644: hiểu đúng cấp sạch A/B/C/D để kiểm soát ô nhiễm hiệu quả
Phân loại phòng sạch là bước nền tảng để xác định môi trường sản xuất có đáp ứng yêu cầu về độ sạch không khí, giới hạn tiểu phân, kiểm soát vi sinh và yêu cầu GMP hay không. Trong ngành dược phẩm, việc hiểu đúng cấp sạch A, B, C, D và ISO Class giúp nhà máy thiết kế, vận hành, giám sát và thẩm định phòng sạch chính xác hơn.
Bài viết này giúp QA, QC, Validation, Engineering, Production và quản lý nhà máy hiểu rõ phòng sạch là gì, phân loại theo GMP và ISO 14644 khác nhau thế nào, cần kiểm soát hạt – vi sinh – HVAC – chênh áp ra sao, và khi nào nên sử dụng thiết bị Particle Measuring Systems để giám sát, hiệu chuẩn hoặc chuẩn bị hồ sơ audit.
Tóm tắt nhanh: phân loại phòng sạch cần hiểu gì?
Phòng sạch: Là khu vực được kiểm soát số lượng hạt trong không khí, đồng thời có thể kiểm soát vi sinh, nhiệt độ, độ ẩm, chênh áp và luồng khí.
ISO 14644: Phân loại độ sạch không khí theo nồng độ hạt trong một thể tích không khí xác định.
GMP Grade A/B/C/D: Phân cấp khu vực sạch trong dược phẩm, đặc biệt quan trọng với sản xuất vô trùng và kiểm soát ô nhiễm.
Không chỉ có hạt: Phòng sạch dược phẩm cần kiểm soát thêm vi sinh, thao tác nhân sự, luồng vật liệu, vệ sinh, HVAC, HEPA và dữ liệu GMP.
Thiết bị cần dùng: Máy đếm tiểu phân, sensor online, máy lấy mẫu vi sinh, thiết bị đo môi trường và hệ thống giám sát dữ liệu.
SAO NAM hỗ trợ: Tư vấn thiết bị PMS, hiệu chuẩn, sửa chữa, bảo trì, cho thuê thiết bị và rà soát hồ sơ trước audit.
Vì sao phân loại phòng sạch quan trọng trong ngành dược phẩm?

Trong sản xuất dược phẩm, đặc biệt là thuốc vô trùng, thuốc tiêm, vaccine, sinh phẩm và sản phẩm nhạy cảm, môi trường sản xuất phải được kiểm soát để giảm nguy cơ nhiễm tiểu phân, vi sinh và nhiễm chéo. Phân loại phòng sạch giúp nhà máy xác định khu vực nào cần mức độ kiểm soát cao, khu vực nào có thể áp dụng mức kiểm soát thấp hơn và dữ liệu nào cần giám sát thường xuyên.

Nếu phân loại sai hoặc hiểu chưa đúng cấp sạch, nhà máy có thể thiết kế sai hệ thống HVAC, đặt sai điểm lấy mẫu, chọn sai thiết bị đo hoặc áp dụng sai tần suất giám sát. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sản phẩm, hồ sơ thẩm định và khả năng giải trình khi audit.

Hiểu đơn giản: Phân loại phòng sạch là cách xác định “mức sạch cần đạt” cho từng khu vực. Cấp sạch càng cao, yêu cầu kiểm soát hạt, vi sinh, thao tác, dữ liệu và thiết bị giám sát càng nghiêm ngặt.
1. Phòng sạch là gì?

Phòng sạch là môi trường được thiết kế, xây dựng và vận hành để kiểm soát nồng độ hạt trong không khí. Tùy mục đích sử dụng, phòng sạch còn được kiểm soát về vi sinh, nhiệt độ, độ ẩm, chênh áp, luồng khí, số lần trao đổi khí và mức độ nhiễm chéo.

Độ sạch: Được đánh giá chủ yếu qua số lượng hạt trong không khí ở các kích thước quy định.
Vi sinh: Được kiểm soát qua lấy mẫu không khí, đĩa lắng, đĩa tiếp xúc, swab và kiểm tra nhân sự.
HVAC và lọc HEPA: Giúp cấp khí sạch, kiểm soát luồng khí, áp suất và loại bỏ hạt khỏi dòng khí cấp.
Con người và vật liệu: Là nguồn phát sinh hạt/vi sinh lớn, cần được kiểm soát qua thay trang phục, airlock, vệ sinh và SOP.
2. Phân loại phòng sạch theo ISO 14644

ISO 14644 là bộ tiêu chuẩn quốc tế được sử dụng rộng rãi để phân loại phòng sạch và môi trường kiểm soát liên quan. Trong đó, ISO 14644-1 tập trung vào phân loại độ sạch không khí dựa trên số lượng hạt trong một thể tích không khí xác định.

Các cấp ISO thường được ký hiệu từ ISO Class 1 đến ISO Class 9, trong đó ISO Class 1 là sạch nhất và ISO Class 9 là cấp sạch thấp hơn. Khi phân loại, nhà máy cần xác định trạng thái phòng, vị trí lấy mẫu, thể tích mẫu, thiết bị đo và giới hạn áp dụng.

ISO Class: Dựa trên nồng độ hạt trong không khí ở kích thước quy định.
Thiết bị đo: Cần dùng máy đếm tiểu phân phù hợp, còn hạn hiệu chuẩn và đáp ứng yêu cầu kỹ thuật.
Trạng thái phòng: As-built, at-rest hoặc operational có thể cho kết quả rất khác nhau.
Hồ sơ: Cần ghi rõ tiêu chuẩn áp dụng, vị trí lấy mẫu, thể tích mẫu, kết quả, thiết bị và người thực hiện.
Lưu ý: ISO 14644 giúp phân loại độ sạch không khí, nhưng trong ngành dược phẩm cần kết hợp thêm GMP, EU GMP Annex 1, đánh giá rủi ro, vi sinh và chiến lược kiểm soát ô nhiễm.
3. Phân loại phòng sạch theo GMP: Grade A, B, C, D

Trong dược phẩm, đặc biệt sản xuất vô trùng, phòng sạch thường được phân cấp theo Grade A, B, C và D. Cấp A là khu vực sạch và rủi ro cao nhất, thường liên quan đến điểm sản phẩm hở hoặc thao tác vô trùng quan trọng. Các cấp B, C, D đóng vai trò hỗ trợ hoặc nền tùy quy trình sản xuất.

Grade A: Khu vực rủi ro cao nhất, thường là điểm sản phẩm hở, chiết rót vô trùng, LAF, isolator hoặc RABS.
Grade B: Khu vực nền xung quanh Grade A trong nhiều dây chuyền vô trùng truyền thống.
Grade C: Khu vực hỗ trợ cho các giai đoạn chuẩn bị, pha chế hoặc thao tác có mức rủi ro trung bình tùy quy trình.
Grade D: Khu vực sạch cơ bản hơn, thường dùng cho chuẩn bị ban đầu, hỗ trợ sản xuất hoặc các bước có rủi ro thấp hơn.
4. Ba trạng thái đánh giá phòng sạch: as-built, at-rest, operational

Khi phân loại hoặc kiểm tra phòng sạch, cần xác định rõ trạng thái phòng tại thời điểm đo. Cùng một phòng sạch nhưng kết quả đo tiểu phân có thể khác nhau rất nhiều tùy việc phòng đang trống, đã lắp thiết bị hay đang vận hành với nhân sự và sản xuất thực tế.

As-built: Phòng sạch đã xây dựng xong nhưng chưa có thiết bị sản xuất và chưa có nhân sự vận hành.
At-rest: Phòng sạch đã lắp thiết bị nhưng chưa diễn ra hoạt động sản xuất bình thường.
Operational: Phòng sạch đang vận hành thực tế với thiết bị, nhân sự, vật liệu và quy trình sản xuất.
Ý nghĩa: Không nên so sánh dữ liệu giữa các trạng thái khác nhau nếu không có bối cảnh rõ ràng.
5. Các thông số cần kiểm soát trong phòng sạch

Phân loại phòng sạch không chỉ là đếm hạt. Để phòng sạch duy trì trạng thái kiểm soát, nhà máy cần quản lý đồng thời nhiều thông số kỹ thuật và vận hành. Những thông số này liên kết với nhau và ảnh hưởng trực tiếp đến dữ liệu giám sát môi trường.

1. Tiểu phân trong không khí
Được đo bằng máy đếm tiểu phân để đánh giá độ sạch không khí, phân loại phòng sạch, giám sát định kỳ hoặc giám sát online tại điểm rủi ro.
2. Vi sinh vật
Được kiểm soát qua lấy mẫu vi sinh không khí, đĩa lắng, đĩa tiếp xúc, swab bề mặt và kiểm tra găng tay/trang phục nhân sự.
3. Chênh áp phòng
Giúp kiểm soát hướng di chuyển không khí giữa các khu vực, giảm nguy cơ không khí bẩn đi vào khu vực sạch hơn hoặc gây nhiễm chéo.
4. Nhiệt độ và độ ẩm
Ảnh hưởng đến điều kiện sản xuất, sự thoải mái của nhân sự, vật liệu, thiết bị, sản phẩm và sự phát triển vi sinh trong một số điều kiện.
5. Luồng khí và HVAC
Bao gồm số lần trao đổi khí, tốc độ gió, hướng luồng khí, hồi khí, khí cấp, lọc HEPA/ULPA và khả năng phục hồi phòng sạch sau nhiễu động.
6. Vai trò của HEPA, ULPA và HVAC trong phân loại phòng sạch

Hệ thống HVAC và bộ lọc HEPA/ULPA là nền tảng kỹ thuật để duy trì cấp sạch. Bộ lọc giúp loại bỏ hạt khỏi dòng khí cấp, trong khi HVAC kiểm soát lưu lượng khí, chênh áp, nhiệt độ, độ ẩm và sự phân bố không khí trong phòng.

✓ Bộ lọc HEPA/ULPA giúp giảm hạt trong dòng khí cấp vào phòng sạch.
✓ HVAC giúp duy trì số lần trao đổi khí, chênh áp và điều kiện môi trường ổn định.
✓ Luồng khí đúng giúp giảm tích tụ hạt tại điểm sản phẩm hở hoặc khu vực thao tác.
✓ Kiểm tra rò rỉ HEPA và smoke study giúp đánh giá hiệu quả lắp đặt và luồng khí.
✓ Dữ liệu tiểu phân bất thường có thể liên quan đến HVAC, lọc, cửa, chênh áp, thao tác hoặc thiết bị đo.
Gợi ý thực tế: Khi phòng sạch không đạt phân loại, không nên chỉ kiểm tra máy đếm hạt. Cần xem đồng thời HEPA, HVAC, chênh áp, vệ sinh, thao tác nhân sự, vị trí lấy mẫu và tình trạng hiệu chuẩn thiết bị đo.
7. Thiết bị cần dùng để phân loại và giám sát phòng sạch

Để phân loại và duy trì phòng sạch, nhà máy cần thiết bị đo phù hợp, có hiệu chuẩn đầy đủ và được vận hành đúng SOP. Particle Measuring Systems cung cấp nhiều giải pháp cho đếm tiểu phân, giám sát online, lấy mẫu vi sinh và phần mềm giám sát dữ liệu phòng sạch.

1. Lasair Pro / Lasair III
Máy đếm tiểu phân trong không khí dùng cho phân loại phòng sạch, kiểm tra định kỳ, thẩm định phòng sạch và giám sát môi trường GMP.
2. Airnet / IsoAir
Sensor hoặc thiết bị giám sát tiểu phân online/từ xa, phù hợp cho khu vực rủi ro cao, dây chuyền vô trùng, isolator, RABS hoặc hệ thống FMS.
3. MiniCapt / BioCapt
Thiết bị lấy mẫu vi sinh không khí phục vụ chương trình giám sát vi sinh trong phòng sạch, khu vô trùng và điểm rủi ro cao.
4. Pharmaceutical Net Pro
Phần mềm hỗ trợ giám sát tiểu phân/vi sinh, dữ liệu tập trung, cảnh báo, báo cáo và xu hướng môi trường phòng sạch.
8. Checklist phân loại phòng sạch trước audit
1. Xác định tiêu chuẩn: ISO 14644, GMP, EU GMP Annex 1, PIC/S hoặc yêu cầu nội bộ/khách hàng.
2. Xác định cấp sạch: ISO Class hoặc GMP Grade A/B/C/D cho từng khu vực và từng trạng thái vận hành.
3. Kiểm tra thiết bị đo: Máy đếm tiểu phân còn hạn hiệu chuẩn, chứng chỉ đầy đủ, đúng model và đúng lưu lượng/kênh đo.
4. Xác định vị trí lấy mẫu: Dựa trên tiêu chuẩn, layout, cấp sạch, đánh giá rủi ro và điểm sản phẩm/phòng quan trọng.
5. Ghi nhận trạng thái phòng: As-built, at-rest hoặc operational, kèm điều kiện vận hành tại thời điểm đo.
6. Kiểm tra dữ liệu phụ trợ: Chênh áp, nhiệt độ, độ ẩm, HVAC, HEPA, vệ sinh, bảo trì và cảnh báo liên quan.
7. Lưu hồ sơ: Báo cáo phân loại, dữ liệu gốc, chứng chỉ hiệu chuẩn, sơ đồ điểm đo, kết luận và hành động nếu có sai lệch.
9. Những lỗi thường gặp khi phân loại phòng sạch
✓ Không ghi rõ trạng thái phòng khi đo: as-built, at-rest hay operational.
✓ Dùng máy đếm tiểu phân quá hạn hiệu chuẩn hoặc không phù hợp với kích thước hạt cần đánh giá.
✓ Chọn điểm lấy mẫu theo sự tiện lợi, không dựa trên tiêu chuẩn và đánh giá rủi ro.
✓ Chỉ xem dữ liệu hạt mà bỏ qua chênh áp, HVAC, HEPA, thao tác nhân sự và dữ liệu vi sinh.
✓ Không lưu dữ liệu gốc, chỉ giữ báo cáo tóm tắt khó truy xuất khi audit.
✓ Không cập nhật đánh giá sau thay đổi layout, HVAC, lọc HEPA, sản phẩm hoặc quy trình.
✓ Nhầm lẫn giữa phân loại phòng sạch định kỳ và giám sát môi trường thường quy.
10. SAO NAM hỗ trợ khách hàng như thế nào?

SAO NAM hỗ trợ khách hàng tại Việt Nam trong các giải pháp thiết bị Particle Measuring Systems, giám sát tiểu phân, giám sát vi sinh, hệ thống giám sát online, hiệu chuẩn, sửa chữa, bảo trì và rà soát hồ sơ thiết bị. Với hoạt động phân loại phòng sạch, thiết bị đo chính xác và hồ sơ hiệu chuẩn đầy đủ là nền tảng quan trọng để dữ liệu có thể được tin cậy.

1. Tư vấn máy đếm tiểu phân phòng sạch
Hỗ trợ lựa chọn Lasair Pro, Lasair III, Airnet, IsoAir và các thiết bị PMS phù hợp cho phân loại và giám sát phòng sạch.
2. Hiệu chuẩn thiết bị Particle Measuring Systems
Hỗ trợ hiệu chuẩn máy đếm tiểu phân, sensor online, máy lấy mẫu vi sinh, APSS-2000, Liquilaz và các thiết bị PMS liên quan.
3. Kiểm tra, sửa chữa và bảo trì
Hỗ trợ kiểm tra lỗi lưu lượng, pin, laser, sensor, cảnh báo phần cứng, dữ liệu bất thường và bảo trì định kỳ thiết bị PMS.
4. Cho thuê máy đếm tiểu phân
Phù hợp khi khách hàng cần kiểm tra nhanh, chuẩn bị audit, phân loại phòng sạch hoặc cần thiết bị thay thế trong thời gian máy chính đang hiệu chuẩn/sửa chữa.
5. Rà soát hồ sơ trước audit
Hỗ trợ khách hàng rà soát hạn hiệu chuẩn, chứng chỉ, logbook, lịch sử bảo trì, sửa chữa, dữ liệu cảnh báo và tình trạng sẵn sàng của thiết bị PMS.
Cần tư vấn phân loại phòng sạch, giám sát tiểu phân hoặc hiệu chuẩn thiết bị PMS?
Gửi thông tin khu vực phòng sạch, cấp sạch, thiết bị đang dùng, nhu cầu phân loại, thẩm định, giám sát tiểu phân/vi sinh hoặc kế hoạch audit. SAO NAM sẽ hỗ trợ tư vấn thiết bị, hiệu chuẩn, kiểm tra hoặc cho thuê máy phù hợp với thực tế nhà máy.
Hotline/Zalo: 0903 938 641
Báo giá/Dịch vụ: 0388 199 098 / 0902 577 792
Email: info@saonamchem.com
Câu hỏi thường gặp
1. Phân loại phòng sạch là gì?
Phân loại phòng sạch là quá trình đánh giá độ sạch không khí dựa trên nồng độ hạt trong phòng, thường theo ISO 14644 hoặc theo yêu cầu GMP trong ngành dược phẩm.
2. GMP Grade A/B/C/D khác ISO Class như thế nào?
ISO Class chủ yếu phân loại theo nồng độ hạt trong không khí. GMP Grade A/B/C/D ngoài yếu tố hạt còn gắn với mức rủi ro sản xuất dược phẩm, vi sinh, thao tác vô trùng, kiểm soát ô nhiễm và dữ liệu GMP.
3. Máy đếm tiểu phân dùng để phân loại phòng sạch có cần hiệu chuẩn không?
Có. Máy đếm tiểu phân cần còn hạn hiệu chuẩn, có chứng chỉ phù hợp và tình trạng vận hành ổn định trước khi dùng cho phân loại phòng sạch hoặc dữ liệu GMP.
4. Khi nào cần phân loại lại phòng sạch?
Cần phân loại định kỳ theo SOP, sau cải tạo, sau thay đổi HVAC, sau thay lọc HEPA, sau sửa chữa lớn, sau thay đổi layout hoặc khi dữ liệu giám sát cho thấy bất thường cần đánh giá lại.
5. SAO NAM hỗ trợ gì cho phân loại và giám sát phòng sạch?
SAO NAM hỗ trợ thiết bị PMS, máy đếm tiểu phân, sensor online, máy lấy mẫu vi sinh, phần mềm giám sát, hiệu chuẩn, sửa chữa, bảo trì, cho thuê thiết bị và rà soát hồ sơ trước audit.
Cleanroom Classification under GMP and ISO 14644

Cleanroom classification is essential for pharmaceutical manufacturing, contamination control and GMP compliance. ISO 14644 focuses on airborne particle concentration and ISO Class, while GMP Grade A/B/C/D connects cleanroom control with aseptic processing, microbial monitoring, operational risk and product protection.

SAO NAM supports customers in Vietnam with Particle Measuring Systems equipment, cleanroom particle counters, microbial air samplers, online monitoring systems, calibration, maintenance, repair and rental services for pharmaceutical cleanrooms.

For cleanroom classification, particle counting, PMS equipment calibration, microbial monitoring or pre-audit equipment readiness support, please contact SAO NAM via hotline, Zalo or email.

Xem thêm sản phẩm và dịch vụ liên quan:
Hướng dẫn chi tiết về phòng sạch dược phẩm
Giám sát phòng sạch theo ISO 14644 và EU GMP Annex 1
Thẩm định phòng sạch dược phẩm
Đếm hạt tiểu phân trong phòng sạch dược phẩm
Giám sát tiểu phân phòng sạch
Giám sát vi sinh vật trong môi trường phòng sạch
Đánh giá rủi ro phòng sạch dược phẩm
Lasair Pro - Máy đếm tiểu phân trong không khí
Airnet 510 - Sensor đếm tiểu phân online
IsoAir Pro-E - Máy đếm tiểu phân online
MiniCapt Mobile - Máy lấy mẫu vi sinh không khí
MiniCapt Remote - Máy lấy mẫu vi sinh online
Pharmaceutical Net Pro - Phần mềm giám sát tiểu phân và vi sinh
Hiệu chuẩn thiết bị Particle Measuring Systems
Sửa chữa thiết bị PMS
Cho thuê máy đếm tiểu phân phòng sạch
Từ khóa liên quan: phân loại phòng sạch, phân loại phòng sạch theo GMP, cleanroom classification, ISO 14644, ISO 14644-1, GMP Grade A B C D, cấp sạch A B C D, phòng sạch dược phẩm, thẩm định phòng sạch, giám sát tiểu phân, giám sát vi sinh, HEPA, HVAC phòng sạch, Lasair Pro, Lasair III, Airnet, IsoAir, MiniCapt, BioCapt, Pharmaceutical Net Pro, Particle Measuring Systems, PMS Việt Nam, SAO NAM.

 

Phân Loại Phòng Sạch

Phụ Lục 1 cung cấp định nghĩa về phân loại phòng sạch tương tự như tiêu chuẩn ISO 14644-1: 2015, đó là “Phương pháp đánh giá mức độ sạch sẽ so với tiêu chuẩn quy định cho một phòng sạch hoặc khu vực sạch.” Phụ Lục 1 cũng tuân theo các định nghĩa của ISO 14644-1:2015 cho các tiêu chuẩn và quy cách phòng sạch khác nhau. Trong Phụ Lục 1, bản dự thảo 12, không có gì thay đổi liên quan đến mối liên hệ giữa các cấp dược phẩm và các lớp ISO:

  • Phòng sạch Cấp A và B phải tuân thủ các yêu cầu của ISO 5 trong trạng thái không có người
  • Phòng sạch Cấp C phải tuân thủ ISO 7
  • Phòng sạch Cấp D phải tuân thủ ISO 8

Để phân loại một phòng sạch, bạn phải đo tổng số hạt trong cả trạng thái không có người và khi đang hoạt động.

Phụ Lục 1 và ISO 14644 cũng tương đồng về phân loại. Phụ Lục 1 theo bảng ISO 14644 với một điều chỉnh: Các khu vực xung quanh Cấp A và B nên xem xét tất cả các khu vực xử lý quan trọng với một đánh giá rủi ro được ghi chép. Đây không phải là Đánh Giá Rủi Ro Phòng Sạch (RA) như Giám Sát Phòng Sạch RA, mà là để nghiên cứu các quy trình. Mục đích của RA cho phân loại phòng sạch là để đảm bảo rằng tất cả các khu vực quan trọng với các quy trình đều được bao phủ.

Các kích thước hạt nào cần được đo?

Một thay đổi đáng kể trong Phụ Lục 1 so với ISO 14644 là ở các Cấp A và B (ISO 5), chỉ cần giám sát các hạt không khí ≥ 0,5 µm* do nồng độ hạt lớn trong các khu vực này rất thấp. Phụ Lục 1 bổ sung rằng chúng ta cũng nên xem xét đếm các hạt ≥ 1 µm.

Các yêu cầu đối với Phòng Sạch Cấp C (ISO 7) và D (ISO 8) không thay đổi: các hạt không khí nên được đo ở cả ≥ 0,5 µm và ≥ 5,0 µm.

Tìm hiểu cách Đội Ngũ Tư Vấn PMS có thể giúp bạn với việc phân loại và đánh giá phòng sạch của bạn.

 

 

 

 

  • Cam kết chất lượng
  • Bảo hành chính hãng
  • Giao hàng tận nơi
  • DỊCH VỤ 24/7
DMCA.com Protection Status